Samenvatting van een Heerlijk jaar!

mei 17, 2021 0 Door loonopzand

  1. Inleiding

In deze afsluiting geeft de stichting ‘750 jaar Heerlijkheid Loon op Zand’ een overzicht van de in het kader van het Jubileum uitgevoerde activiteiten. De stichting is voortgekomen uit een in de gemeenschap ontstaan burgerinitiatief en verwierf de steun van de gemeente Loon op Zand. In 2018 heeft afstemming tussen de stichting en de gemeente geleid tot overeenstemming over doelen, karakter en middelen voor deze Jubileumviering. Vanuit de gemeente Loon op Zand is vanuit de voorzieningen steun verleend bij beleidsdoelen, door een garantiesubsidie alsook door betrokkenheid van bestuurders en medewerking van ambtenaren.  Vanuit veel geledingen in de samenleving zijn de Jubileumactiviteiten breed mee ondersteund, terwijl ook de stichting zelf een aanzienlijk bedrag aan verworven middelen en veel inzet heeft ingebracht. Het was een dynamisch proces dat door velen in goede samenwerking tot een groot succes is gemaakt.

 

  1. Algemeen

Doelen van de Jubileumvieringen zijn: het bevorderen van de sociale cohesie en het versterken van culturele waarden en welvaart van onze samenleving. De uitgebreide verkenning vooraf en het open en dynamische voorbereidingsproces, waarbij zowel de wethouder als de stichting betrokken waren, leidden tot (nieuwe) initiatieven en tot een breed draagvlak bij inwoners, verenigingen, bedrijven en organisaties. Resultaat was een ‘organisch’ programma bestaande uit ruim dertig activiteiten en evenementen, uitgevoerd binnen een strikt budgetbeleid. Omdat deze jubileumviering geen ‘voorbeeld’ binnen de gemeente had én er sprake was van een (maatschappelijk gezien) dynamisch proces zijn medio 2018 naar beste weten ramingen voor bekostiging opgesteld. Hiermee is vanuit de doelstelling verder gewerkt om te komen tot een kwaliteitsvolle jubileumviering waarbij de overall kostenraming de bovengrens was. Ondanks de toename van activiteiten – van 20 naar meer dan 30 (!) – bleven de kosten ruim binnen het geraamde budget.

Voorgestelde en toegevoegde activiteiten (20 naar > 30) voldeden uiteraard aan de eis dat deze een bijdrage aan de doelstelling van de jubileumviering moesten leveren en pasten binnen de totaalraming. Die toegevoegde activiteiten binnen het 750-jarig bestaan betroffen:

  • wimpels, banners, banieren en baldakijnen
  • ‘‘Bekekt ’t mer’’ – boekuitgave Kaatsheuvels dialect met cartoons
  • voetbaltoernooi 4 verenigingen gemeentebreed
  • Kaatsheuvelse paardendagen –accenten en vertegenwoordiging
  • Herdenking 75 jaar feitelijke bevrijding
  • Loon op Zand-dag bij het regionaal Archief
  • GoRun; medewerking bij het evenement
  • maaltijd voor Zonnebloemgasten
  • Boekengeschenk cliënten Voedselbank ‘Loon op Zand’
  • Bekekt ’t mer’ geschenk voor bewoners verzorgingshuizen in Kaatsheuvel
  • Fleurige en herkenbare banieren voor de jaren nà het jubileumjaar.

In Bijlage 1 treft u het volledige Activiteitenoverzicht van de jubileumviering 750 jaar Heerlijkheid/gemeente Loon op Zand in en rond 2019.

 

  1. Activiteiten

 

Drie activiteiten werden gepland voor begin van het Jubileumjaar en vonden plaats in het vierde kwartaal van 2018. Deze ‘opwarmers’ vonden plaats op 1 oktober, 6 november en 12 december 2018.

Op 1 oktober was de basisschool De Start in De Moer het decor voor de presentatie en de ingebruikname van de Canon van de gemeente Loon op Zand – voor het basisonderwijs. Deze is samen met de Heemkundekringen ontwikkeld en digitaal beschikbaar gesteld voor de tien basisscholen, de twee bibliotheekvestigingen en de middelbare school in onze gemeente.

Op 6 november volgde de onthulling en beschikbaarstelling van de Leskist Witte Kasteel. Een lang gekoesterde wens van de Heemkundekring Loon op ’t Sandt kon in vervulling gaan. Deze leskist werd onthuld door leerlingen van de basisschool Klimop in Kaatsheuvel.

Canon en leskist zijn in het leerjaar 2018-2019 intensief door het onderwijs benut. In totaal maakten ruim 2000 leerlingen van het basis- en voortgezet onderwijs in onze gemeente kennis met deze ‘producten’. Het werd een groot succes en het project paste in een belangrijk doel van deze Jubileumviering, namelijk om de toekomstige cultuurdragers – onze jeugd – kenmerkende onderdelen van onze plaatselijke geschiedenis en belangrijke cultuurelementen bij en over te brengen.

Het eerste exemplaar van de eerste editie van het speciale magazine Buitengewoon Loon op Zand is op 13 december 2018 aangeboden aan burgemeester Hanne van Aart. Deze uitreiking aan de eerste burger van onze gemeente én inwoner van de kern Loon op Zand vond plaats in Het Witte Kasteel te Loon op Zand. Een historisch pand waarvan de eerste ‘grondvesten’ dateren uit 1383 en dat vele jaren woonstede bood aan de ‘Heren van Loon op Zand’.

Bij een feest – en zeker een Jubileum dat we een jaar lang vieren – hoort feestversiering. Daarin heeft de stichting voorzien in de vorm van wimpels, banieren, banners en baldakijnen. Inwoners en ondernemers werden gestimuleerd deze te voeren met kortingsacties van winkeliers, de wimpelfotowedstrijd en de AH-actie in het kader van de viering. Het was feestelijk en vrolijk al die wimpels, banieren en baldakijnen aan huizen en bij gebouwen en in de straten. Van de speciale 750-wimpel vonden er in totaal 3000 hun weg naar vlaggenstok of vlaggenmast. De verkoop startte in december 2018 tijdens het Anton Pieckfestijn en de weekmarkt in Loon op Zand. De Primera-vestigingen in Kaatsheuvel en Loon op Zand en de Anna Hoeve in De Moer namen de verkoop belangeloos voor hun rekening. Het wimpelteam van brandweerveteranen (Status-6) was ermee present bij diverse activiteiten. De verkoop liep tot eind augustus jl. De gemeente Loon op Zand en veel inwoners en ondernemers gaven mede kleur aan het evenement door inzet van banieren, baldakijnen, banners en 3000 (!) wimpels.

De officiële aftrap van het jubileumjaar vond plaats op woensdagavond 23 januari 2019 in het Eftelingtheater te Kaatsheuvel. Ruim 850 gasten van vele verenigingen, buurten, organisaties,  inwoners en ondernemers genoten tijdens het Openingsfestijn van een fantastisch concert van de (bekroonde) Koninklijke Sophia’s Vereeniging, de inspirerende woorden van locoburgemeester Bruijniks en het optreden van Hertog Jan en een tijd reizende groep inwoners uit onze gemeente. Een hele mooie start van het jubileumjaar dat kon plaatsvinden dankzij de vérregaande medewerking van De Efteling.

Via de media zijn de inwoners en ondernemers in onze gemeente op de hoogte gebracht en gehouden van de jubileumactiviteiten. Daarbij is gebruik gemaakt van hardcopy zoals de Duinkoerier, het Brabants Dagblad, Moerassigheden, Rond de Toren en de Maasroute daarnaast van posters voor evenementen. Interviews en filmbeelden verschenen op radio en TV via de Langstraat Media en Omroep Brabant. Langs elektronische weg is via de website en social media informatie gedeeld.

Alle leerlingen van de tien basisscholen in onze gemeente zijn door een heuse ridder en zijn middeleeuws gevolg in stijl uitgenodigd voor het grote Kinderkasteelfeest op vrijdag 28 juni 2019. Deze uitnodigingen vonden plaats in de vorm van Belevingsacts waarmee op 29 januari is gestart. Wekelijks werd op dinsdag één basisschool bezocht. In totaal bereikten we 1850 leerlingen plus hun leraren, directies, begeleidend personeel en vrijwilligers. Namens Hertog Jan I van Brabant is de uitnodiging gedeclameerd door Ridder Roderick van Baar le Duc. Deze ridder was in gezelschap van een vijftal middeleeuwers die de kinderen vertelden over het leven van gewone mensen in 1269, de tijd waarin de Heerlijkheid Loon op Zand is ontstaan. Ridder en gezelschap ontmoetten de leerlingen opnieuw tijdens het Kinderkasteelfeest op 28 juni op de Kasteelweide te Loon op Zand.

De Gildenbond te Kaatsheuvel bood op 12 februari decor voor de boekpresentatie van ‘Bekekt ’t mer’. Op initiatief van onze inwoner Frans Oosterwaal en met medewerking van mevrouw Annie van Riel-Hornman is door de stichting dit boek uitgebracht. Kaatsheuvels dialect is in 2001 op schrift gesteld door wijlen André van Riel. Frans bracht – mede als eerbetoon aan deze auteur – ruim tweehonderd uitspraken en gezegden herkenbaar in beeld. Een mooie manier om ‘oonze taol’ door te geven – ook aan jonge(re) generatie(s).

Tijdens Koningsdag op 27 april deed Heer Willem van Horn en Altena zijn Intocht (Blijde Incomste) in zijn Heerlijkheid Venloon (nu gemeente Loon op Zand). Hij werd hierbij vergezeld door Hertog Jan I van Brabant. Beide edelen en hun middeleeuws gevolg werd welkom geheten door burgemeester Hanne van Aart. Met zestien aanspanningen van Menvereniging De Ketshoeve werd een rondrit door de heerlijkheid/gemeente gemaakt. Via Kaatsheuvel en De Moer naar Loon op Zand om te eindigen bij de Kerkenakker. Hier lag in 1269 het enige dorp van de Heerlijkheid.

In Venloon stond in 1269 reeds een vroeg middeleeuwse parochiekerk gewijd aan Sint Willibrord. Deze is na 1392 in verval geraakt en rond 1570 gesloopt. Terwijl toen een gedenkteken was beloofd was dat er tot 2019 niet gekomen. Aanleiding voor de stichting om in samenspraak met de Kunstcommissie Loon op Zand een wedstrijd uit te schrijven voor lokale kunstenaars voor een ontwerp van een Willibrord gedenkteken. Die wedstrijd is gewonnen door de Kaatsheuvelnaar Jan van Strien. Op 27 april is dit monument onthuld door burgemeester Hanne van Aart, Z.E. pastoor Luijckx en inwoonster Marja van Trier. Na de inzegening door pastoor Luijckx droeg de stichting het eigendom over aan de huidige Parochie Sint Willibrord. Natuurmonumenten stond plaatsing van het Willibrordgedenkteken op hun perceel nabij de Kerkenakker graag toe.

Visueel legde de stichting contact met de vele duizenden bezoekers van het Fairytale Festival dat op 10 en 11 mei plaatsvond. De 1e lustrumviering van dit succesvolle festival en initiatief van jonge ondernemers uit onze gemeenschap is ook met een artikel in de tweede editie van Buitengewoon Loon op Zand in de kijker geplaatst.

Al tientallen jaren vindt in de tweede helft van mei het Pleinfestival plaats. In overleg met het bestuur van Pleinfestival werden vanuit de stichting 750 jaar  onderdelen van dit vierdaagse evenement in- en of aangevuld. Zo werd de themamiddag op vrijdag mede vorm gegeven in samenspraak met Heemkundekring De Ketsheuvel die een expositie samenstelde met als thema ‘‘Hoe verdienden we de kost’’. Uiteraard kwamen hierbij de landbouw, de turfstekerij en de leder- en schoenenbranche aan bod. Op zaterdagmiddag stonden onze jeugd en jonge gezinnen centraal. Binnen het onderdeel Pleinergy werden een aantal attracties en kinderspelen aan het programma toegevoegd. Op de zondag – de dag van de braderie in het Pleinfestival – werd samen met de Heemkundekring het ‘leven en werken in de schoenmakerij begin 20e eeuw’ in beeld gebracht. De Heemkundekring De Ketsheuvel vierde in 2019 haar 12,5 jarig bestaan. Heel fijn om de jubilerende Heemkundekring in het jaarprogramma van het 750-jarig jubileumjaar extra onder de aandacht te kunnen brengen.

Gedurende het Heerlijk jaar hebben de gilden Sint Ambrosius, Sint Hubertus en Sint Jan Baptist enige activiteiten van de jubileumviering opgeluisterd. Menig gildebroeder en -zuster verleende medewerking bij diverse activiteiten en gaven acte de presence bij andere evenementen. In het 750-jarig jubileumjaar vierde de oudste vereniging en het oudste gilde in onze gemeente – het Sint Ambrosius Gilde – haar 235-jarig bestaan. Dit feit, alsmede het 7e lustrum van de hoofdman en een emancipatoir jubileum (sinds 1994 kunnen ook dames lid worden van dit gilde) waren aanleiding voor felicitaties vanuit de stichting. Tevens werden alle schutters bij het periodieke Koningschieten van de gilden Sint Ambrosius en Sint Hubertus succes gewenst.

Eind juni was de Kasteelweide drie dagen lang de locatie voor het Kasteelfeest. Fraaie feesttenten, diverse marktkramen, een heus toernooiveld en een 16e eeuws kampement creëerden een historische ’scene’ met een landelijke uitstraling en een vriendelijk feestelijke sfeer. Hieraan voorafgaand verzorgde Heemkundekring Loon op ’t Sandt in het kader van haar 40-jarig bestaan, een lezing gegeven door Lauran Toorians voor de  inwoners van de gemeente. Ruim 150 bezoekers genoten van een leerzame avond over de Heerlijkheid Loon op Zand en haar Heren.

Vrijdagmorgen 28 juni stroomden ruim 1800 leerlingen met 300 leraren en begeleiders de Kasteelweide op voor het grote Kinderkasteelfeest. Na de opening door Hertog Jan bijgestaan door Heer Willem en Ridder Roderick met zijn middeleeuws gevolg klonk het startschot van het 16e eeuwse kanon Barbara. In 71 ‘kasteelwerken’ (workshops) gingen de leerlingen aan de slag; iedere groep nam deel aan zes kasteelwerken, toegespitst op de leeftijd van de kinderen. Tegen half één sloot hertog Jan het feest af en liet ‘Barbara’’ weer van zich horen. ’s Avonds trad de (deels Loonse) band Ogham op na de Rokade (zie hierna). Een geslaagd optreden dat zich in ruime belangstelling mocht verheugen.

Zaterdagochtend na een vrijwilligersontbijt kwam het vervolg op gang. Om 11.00 uur werd Brabantse Commissaris van de Koning Wim van de Donk door onze burgemeester met gildeeer ontvangen. De drie gilden uit onze gemeente waren aangetreden en brachten een vendelgroet aan de commissaris en de burgemeester. Beiden stelden door een ‘‘ruk aan de strik’’ de bank – als cadeau van de provincie aan onze jubilerende gemeente – open voor gebruik. De commissaris genoot van de gastvrijheid en bezocht de historische markt en de diverse spelen op het toernooiveld. Later in de middag waren ook het Landgoed en Het Witte Kasteel onderdeel van het feestterrein. ’s Avonds verzorgde Koninklijke Sophia’s Vereeniging op het voorterrein van het witte kasteel haar jaarlijkse ‘Klapstoelenconcert’. Na afloop trad bij de feesttent op de Kasteelweide een sfeervolle muziekgroep op.

Met een openluchtmis in de tuin van Het Witte Kasteel ging de derde dag van het Kasteelfeest van start. Een mis voor de gehele parochie Sint Willibrord die door ruim vierhonderd mensen werd meegevierd. Na de koffie gingen de festiviteiten op de kasteelweide, in het kasteel en op het kasteelterrein weer van start. Vele artiesten vermaakten het ruim toegestroomde publiek, de marktkooplieden prijsden hun waren aan en er werd volop genoten van spijs en drank in een zonovergoten sfeer. De demonstraties van de Bergsche Batterij, de Borgerij en de Cavalerie 1588 mondden uit in de opvoering van de ‘‘Slag om Loon op Zand’’. In de Tachtigjarige oorlog was kasteel Loon op Zand tweemaal krijgsdecor. Nu lieten de troepen zien hoe Staatse en Spaanse troepen elkaar te lijf gingen en laatstgenoemden werden overmeesterd. Aan ’t eind van de middag namen Hertog Jan en Heer Willem afscheid en vertrokken zij in aanspanningen van de Menvereniging De Ketshoeve voor de ‘Rit van Pauwels’ – een knipoog naar Paulus van Haestrecht die als Heer van Loon eind 14e eeuw wekelijks naar ’s Hertogenbosch reed om aldaar zijn functie van Hoogschout uit te oefenen. Het vertrek van Hertog Jan en Heer Willem sloot een zeer sfeer- en succesvol Kasteelfeest af.

Vrijdagavond 28 juni op de Kasteelweide van Loon op Zand en maandagavond 1 juli op het Anton Pieckplein in Kaatsheuvel werd de Rokade van de Heerlijkheid opgevoerd. Hertog Jan en een tegenspeler zaten achter het bord en een spreekstalmeester stelde 32 historische figuren uit de geschiedenis van onze heerlijkheid/gemeente voor en ‘plaatste’ deze op het levensgrote schaakbord. Hierbij en tijdens de schaakwedstrijd lieten de spelers zich ook niet onbetuigd. Hilariteit bij het voorstellen en tijdens het spel. En de schaakwedstrijd tussen Kaatsheuvel (zwart) en Loon op Zand (wit) hoe verliep die? Tweemaal een rokade en tweemaal eindigend in remise. Men was aan elkaar gewaagd!

In de maanden februari tot en met juni en van augustus tot en met december vond tienmaal een maandtrekking plaats in het kader van de wimpelfotowedstrijd. In de wedstrijdmaanden (10x in ’t Jubileumjaar) werden telkens 40 foto’s genomen van panden waaraan de Jubileumwimpel zichtbaar vanaf de openbare weg werd opgehangen. DGF Notarissen trok telkens drie prijswinnaars. Vanuit de stichting werden de prijzen bij één van de deelnemende winkeliers aan de winnaars uitgereikt. In december 2019 volgde de hoofdprijs: een vliegreis voor twee personen met verblijf op Curaçao. Deze werd getrokken uit alle 400 gemaakte foto’s. De gelukkige hoofdwinnaars ontvingen bij de decembertrekking een reischeque die zij in een latere periode zullen verzilveren.

Vanuit de voetbalclubs in onze gemeente ontstond het idee voor een jubileumvoetbaltoernooi. ‘Dat gaan we doen als de voetbalclubs alle vier mee doen’, zo was de reactie vanuit het stichtingsbestuur. Dat bleek het geval en DESK organiseerde het ‘voetbaldeel’. Zondag 25 augustus troffen de vier voetbalverenigingen – Berkdijk, Blauw-Wit, DESK en Uno Animo – elkaar op het veld in een vriendschappelijk toernooi; de laatste keer was twintig jaar geleden. Heer Willem van Horn trapte deskundig af en er volgde sportief voetbal. Uno Animo maakte de meeste treffers. Alle clubs ontvingen een speciale ‘jubileumvaan 750 jaar’ en de spelers en scheidsrechter een wimpel. En wat bleek ? De roep om voortzetting in 2020 klonk luid !

Zondag 1 september was De Moer uitgelopen voor een heus Dorpsfeest. De krachten in weliswaar de kleinste maar tegelijkertijd zeer strijdvaardige kern van onze gemeente werden gebundeld. Het feestterrein van de Zijstraat omvatte een aantal vroeg 20e eeuwse kermisattracties, marktkramen en natuurlijk passende horecavoorzieningen. Heer Willem van Horn en gezelschap werden ingereden door de Mensvereniging De Ketsheuvel. Met een heus struisvogelei droeg de Heer van Loon op Zand bij aan de reuzenomelet die ter plaatse gebakken en verorberd werd door de feestgangers. Onder feestelijke klanken van muziekvereniging Sint Joachim en de Torfgräberkapelle genoten de vele honderden bezoekers van een aantrekkelijk programma dat niet alleen bezoekers uit eigen dorp en gemeente trok, maar ook velen uit de wijde omgeving. Het feest comité (en Moers Belang) zette een onvergetelijke dag neer die het plattelandsleven van vervlogen tijden liet herleven.

 

Het landschap met heide en bossen in het geografisch midden van onze gemeente vormde op zaterdag 6 september het decor voor de Theaterwandeling. In een twintigtal ‘scenes’ zetten een mengeling van zangers, musici, toneelspelers, re-enactors, gildeleden en brandweerlieden uit Dodenau en onze gemeente het landleven van middeleeuwen tot heden voor ons neer. Minder valide bezoekers konden grote delen van het parcours afleggen in aanspanningen van de Menvereniging De Ketshoeve. Een unieke gebeurtenis op de 1e zaterdag van september 2019 die de gemeenschappen van Kaatsheuvel, Loon op Zand en De Moer bijeen bracht en deze zowel in economisch als in toeristisch-recreatief opzicht extra op de kaart heeft gezet. Ook hebben onze gasten uit Dodenau waaronder de locoburgemeester van de Gemeinde Battenberg met medeplaatsgenoten en de brandweer Dodenau een bijdrage geleverd met stands en een middeleeuwse houtskooloven.

Tijdens de Kaatsheuvelse Paardendagen gehouden op zaterdag 28 en zondag 29 september genoten Heer Willem van Horn en zijn middeleeuws gezelschap samen met het ruimschoots aanwezige publiek van spectaculaire demonstraties en behendigheidswedstrijden van ruiters en aanspanningen. Eén van de hoogtepunten was een spectaculair riddertoernooi van de Damad Horse Show. Ridderlijke inzet is ‘de hand van jonkvrouw Joselyne’. Haar vader (de zwarte) ridder Ulrich von Haussen wees het huwelijksaanzoek van Ridder Eduard van Kets (!) af. Ridder Eduard was overtuigd van zijn liefde voor Joselyne en daagde haar vader uit om hem in een toernooi zijn ridderlijke capaciteiten te tonen. Ridder Ulrich von Haussen verliest ondanks vals spel en moet in Eduard zijn meerdere in het strijdperk erkennen. Na een ‘vurige act’ waarbij Eduard zijn kunsten als vuurspuwer toont neemt hij trots zijn bruid voor op zijn paard. Het ridderlijke paar neemt de buiging van de hofhouding in ontvangt. Hierna volgt een  ontmoeting tussen de Ridders Eduard van Kets en Ulrich von Haussen en jonkvrouw Joselyne en de  Loonse Heer Willem II van Horn en Altena. Samen met hun beider gevolg worden zij op de ‘gevoelige plaat’ vastgelegd. De middeleeuwen herleefden tijdens de Kaatsheuvelse Paardendagen bij RSV de Kegelaer; Heer Willem genoot en voelde zich even heel erg thuis terug in eigen tijd.

Oktober was de Verhalenmaand op de kalender van het 750-jarig Jubileum. Een duidelijke knipoog naar het verleden, toen mensen elkaar het nieuws en verhalen mondeling doorgaven. In de oktobermaand worden de dagen korter, de avonden langer en ’s morgens hangen vaak mysterieuze flarden mist over de velden. Daar passen verhalen bij. Spannende verhalen uit eerdere tijden waarmee de huidige visueel ingestelde medemens de fluwelen ervaring van het voorgedragen woord en vertelde verhaal kan beleven. Hoe mooi kunnen verhalen zijn. Boeiend verteld door jongeren, volwassenen en ouderen. Ervaren verhalenvertellers uit onze gemeente vertelden in de Venloene in Loon op Zand, De Gildenbond in Kaatsheuvel en in ’t Moeruiltje in De Moer. Bekende inwoners zoals Albert Megens, Petra van Beers Jan van Gompel, Marja van Trier, Willemien van Gorkom en Conny Kennekens. Muzikaal begeleidt door Peter Claessens op piano en keyboard. Drie mooie avonden in fijne sfeer; in iedere kern een avond met boeiend vertelde verhalen en beluisterd met aandacht.

 

Samen met de Bibliotheek Midden-Brabant is voor basisschoolleerlingen een Voorleesmiddag opgezet en kwam de Opstelwedstrijd tot een hoogtepunt. Wie van onze leerlingen schreef het spannendste verhaal ? In de bibliotheken in Klavier en Wetering en in de aula van basisschool de Start klonken spannende verhalen. Ervaren kinderverhalenverstel(st)ers en rasechte toneelspelers boeiden de kinderen en hun ouders en grootouders. En de opstelwedstrijd leverde zelfs een nieuw kinderboek op. Elin de Bruijn (11 jaar) uit Loon op Zand zond zo’n boeiend mooi geschreven verhaal in dat de stichting besloot het in cahiervorm uit te geven. Elin houdt van schrijven; wil graag schrijfster worden en haar eerste boek met de titel ‘De redding van Koning Floris’ werd een feit. Het eerste exemplaar bood Elin aan aan burgemeester Hanne van Aart. Tijdens de verhalenmiddagen las Elin ook een gedeelte voor. Alle kinderen die aanwezig waren ontvingen een exemplaar van ‘De redding van Koning Floris’ geschreven door Elin de Bruijn.

 

Van 27 oktober tot 2 november werd de Bevrijdingsweek gevierd. Op 27 oktober 2019 was het exact 75 jaar geleden dat geallieerde troepen de aanval op Loon op Zand inzetten. Twee dagen werd er toen gevochten en toen werden de Duitse troepen verjaagd. In de volgende dagen in 1944 werden ook De Moer en Kaatsheuvel bevrijd. Dat hebben we in 2019 met een tiental activiteiten herdacht. Drie dorpsbijeenkomsten met een expositie van attributen uit de oorlogsjaren werden verzorgd vanuit Museum Jaren 40-45 en Nederlands Indië uit Loon op Zand.

Tijdens iedere bijeenkomst was er ruimte voor oorlogsverhalen en/of historische filmbeelden. Muziekvereniging Concordia en het Seniorenorkest gaven uitvoeringen, terwijl Liedertafel Echo der Duinen en het koor De Vaert er in, vocale bijdragen leverden. De beide Heemkundekringen zorgden voor input en droegen bij aan de expositie, terwijl de Waalwijkse historicus Jac Didden in samenwerking met de Culturele Stichting Trias een lezing verzorgde. Van maandag 28 oktober tot en met zaterdag 2 november was ook het museum tijdens de middaguren vrij toegankelijk voor publiek. Een wandeling met gids in het M.A.St-terrein nabij het Vredesmonument bracht de mensen langs de artefacten van de Duitse bezetting. Een intensief programma dat startte met een herdenkingsviering in de kerk van Loon op Zand onder leiding van  pastoor Luijckx. Kaatsheuvelnaar Ger Verschuren bracht op de doedelzak (bag pipe) samen met organist Jan Nawijn het muziekstuk Highland Cathedral ten gehore. Indrukwekkend. Later in de week trad Ger nog driemaal op en tijdens de sluiting van de herdenkingsweek op zaterdag 2 november in de Kapelzaal van Park Vossenberg ging hij full dress (Schots) gekleed. Een plaatje om te zien en met ontroerende muziek. Het programma voor de Bevrijdingsweek werd samengesteld en uitgevoerd door de Heemkundekringen, Parochie Sint Willibrord, Museum Jaren 40-45 en Nederlands Indië, Gemeente Loon op Zand en de stichtingen Trias, Oranjeviering & Bevrijding en 750 jaar Heerlijkheid/gemeente Loon op Zand die tevens de projectleider leverde.

Ieder jaar staat het eerste weekend van november in het teken van de Hubertusviering. Zo ook in 2019. Op zaterdag werden de Hubertusbollen gezegend door pastoor Luijckx en aan de man gebracht door de leden van het gilde Sint Hubertus. Drie november is de naamdag van Sint Hubertus en daarom vond op zondag 3 november 2019 in De Moer de Hubertusviering plaats onder leiding van pastoor Luijckx. Heer Willem van Horn nam met zijn middeleeuws gevolg deel aan de Hubertusviering 2019. Niet vreemd want de adel – o.a.  Heren en Hertogen – beoefenden graag de jacht en behielden het jachtrecht om die reden veelal voor zichzelf. In deze viering tonen we verbondenheid met de natuur en allen die het buitenleven een warm hart toedragen. Na afloop van de viering was er een gezellig samenzijn in een ontspannen sfeer. Heer Willem en gevolg genoten van de gesprekken en de entourage die door de Wildbeheer Eenheid De Moer bij één van haar trouwe leden was opgezet.

Zaterdag 16 november 2019 zette het Regionaal Archief te Tilburg de deuren open voor een speciale ‘Loon op Zand-dag’. Geen toeval natuurlijk dat we in het jaar waarin we ons 750-jarig Jubileum vieren te gast mogen zijn tijdens de open dag van het Regionaal Archief. In het regionaal archief worden zeer veel archiefstukken met betrekking tot onze gemeente en de heerlijkheid bewaard. Het oudste archiefstuk dat in bewaring is, is de originele acte van 4 mei 1269 waarmee Hertog Jan I van Brabant de heerlijkheid Loon op Zand (Venloon) in leen geeft aan Heer Willem II van Horn en van Altena. Deze acte is evenals een groot aantal andere archiefstukken tijdens deze open dag in een speciale vitrine tentoongesteld. Veel inwoners uit Kaatsheuvel, De Moer en Loon op Zand hebben de open dag bezocht. Onder hen ook hertog Jan en heer Willem met hun middeleeuws  gevolg. Tijdens de open dag in het 750 jubileumjaar worden ook de jubilea van de beide Heemkundekringen gevierd.  Voor alle drie de jubilarissen, de gemeente en de beide Heemkundekringen, worden feestelijke taarten  aangesneden die de vele bezoekers uit onze gemeente prima smaken. Veel belangstelling was er voor de inleiding over de rechtspraak in voorbije eeuwen. Heel interessant omdat de hertog het aan de heer van Loon op Zand had toegestaan om recht te spreken. Loon op Zand was een heerlijkheid met hoge jurisdictie. Bij de bespreking van de zaak van de ‘onnozele schaapsherder’ blijkt dat ook ten tijde van de heerlijkheid weliswaar het rechtssysteem anders was, maar dat gezien de uitspraak toch van rechtspraak in de goede zin des woords sprake was.

In november 2019 zijn twee feestelijke maaltijden gehouden voor gasten van Zonnebloem. Voor de gasten en vrijwilligers van Zonnebloem Kaatsheuvel werd de maaltijd ter gelegenheid van het jubileumjaar aangericht in De Gildenbond. Aansluitend aan de bingomiddag van donderdag 21 november 2019 werd het aperitief genoten en de tafels ingedekt. Een smakelijk driegangen menu in een gezellige sfeer volgde. Heer Willem en zijn middeleeuws gevolg namen deel aan de uitloop van gerechten en onderhielden zich met gasten en vrijwilligers. Woensdagmiddag 27 november was het de beurt aan de Zonnebloem Loon op Zand/De Moer. Na een programma vol sketches en liedjes met herkenbare taferelen van toon en tekst uit de jeugd van velen, kwam ook in De Wetering het aperitief op tafel. Door vrijwilligers van de Zonnebloem en uit het middeleeuws gezelschap werd de theaterzaal omgetoverd tot een gezellig restaurant. Ook hier liet heer Willem zich met zijn gevolg niet onbetuigd. Tijdens het voor-, hoofd- en nagerecht werd in gemoedelijke sfeer gesproken en gegeten. Vanaf half zeven gingen de Zonnebloemgasten voldaan huiswaarts.

Midden december 2019 – op 14 december om precies te zijn – stond een bijzonder evenement op de activiteitenkalender – de Villa Pardoes WinterRun. Het Anton Pieckplein in Kaatsheuvel werd omgetoverd tot start- en finishplaats van een tocht voor hardlopers, wandelaars en een heuse KidsRun. In totaal kwamen 2200 deelnemers aan de start bij deze 2e editie van de Villa Pardoes WinterRun – Tocht voor Kampioenen. In winterse sferen werden sportieve prestaties neergezet in deze sponsorloop. In de Villa Pardoes beleven wekelijks een aantal ernstig en levensbedreigend zieke kinderen, samen met hun ouders/gezin, een fijne vakantieweek. Fantastisch dat deze mooie ‘dienende functie’ die geografisch gezien centraal in onze jubilerende gemeente ligt. reden voor de stichting 750 jaar was, om Villa Pardoes en de WinterRun binnen het jubileumjaar extra in de schijnwerpers te zetten. De uit het jaar 1269 overgekomen Heer Willem van Horn en hertog Jan van Brabant brachten samen met hun middeleeuws gevolg een heuse IJskeizerin mee naar de Villa Pardoes WinterRun voor het lossen van het startschot van de WinterWalk. Deze 2e editie van de Villa Pardoes WinterRun in 2019 was een succes, in sportief, sociaal en financieel opzicht. Met de opbrengst kunnen 44 ernstig zieke kinderen met ouders, broers en zussen van een onvergetelijke week vakantie genieten. Graag plaatsten we 750-accenten bij dit mooie evenement.

Gedurende het jubileumjaar 2019 werden bij een aantal evenementen accenten geplaatst.

Het feest van de zotheid dat jaarlijks aan de vastenperiode voorafgaat – Carnaval – werd ook in de drie kernen van onze gemeente gevierd. In overleg met de organisatoren werden een aantal 750-wimpels beschikbaar gesteld. Hiermee kon Carnaval ook met de 750-jubileumviering worden verbonden. Gezien het verkleedkarakter dat dit feest van nature al heeft dompelden heer Willem en hertog Jan – alsook hun middeleeuws gezelschap – zich incognito in het feestgedruis. Enkele dagen onbezorgd meegenieten met de bewoners van de drie kernen en het buitengebied van de 21e eeuw; een feest.

Op donderdagavond 27 juni, op de vooravond van het Kasteelfeest, bood de Heemkundekring Loon op ’t Sandt ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan de inwoners van de gemeente Loon op Zand in één van de grote feesttenten van het Kasteelfeest, een lezing aan die werd gegeven door Lauran Toorians. Ruim 150 bezoekers genoten van een leerzame avond over de Heerlijkheid Loon op Zand en haar Heren, die boeiend en heel toegankelijk werd gebracht.

De Lions Loon op Zand–Udenhout organiseerden op zaterdag 5 oktober 2019 een Autorally met als doel steun verlenen aan de stichting Make a Wish. Deze stichting probeert de liefste wensen van ernstig zieke kinderen te vervullen. Ook uit onze gemeente. De Lions zelf werken aan versterking van de  onderlinge  samenhang in de lokale gemeenschap. Dit sluit naadloos aan bij 750-jaar-doelen en reden op hun werk en Wheels for Wishes te steunen en met de jubileumwimpel en het -logo te versterken.

Met spanning keken onze jonge kinderen uit naar de komst en de cadeaus van Sinterklaas. Gericht werd hieraan vanuit 750 aandacht besteed. Omdat Sinterklaas op zich al spannend genoeg is voor de jonge jeugd volgde heer Willem en hertog Jan dit kinderfeest in jubileumjaar 2019 op afstand. Bij de toch wel bijzondere Sinterklaas lichtjesoptocht bracht de stichting met o.a. de jubileumwimpel een bijdrage aan de Pieten strooikar en -zakken. Een bijzondere ervaring voor heer Willem en hertog Jan want Sinterklaas als volksfeest was nog onbekend in hun tijd, nu 750 jaar geleden.

Ook de leerlingen van het middelbaar onderwijs in onze gemeente lieten zich bij ‘750 jaar’ niet onbetuigd. Op het Haestrecht College maakten zij kennis met elementen en plaatsen die een rol spelen bij ons culturele erfgoed of die van belang zijn geweest in de geschiedenis van de heerlijkheid en gemeente Loon op Zand. Het ‘werk’ werd begeleid door de vakdocenten uit de sectie Mens & Maatschappij.

Op de 3e Adventzondag in 2019 was de kern Loon op Zand volop in kerstsferen. Al voor de 9e keer vond de tweejaarlijkse Kerstklokkenloop plaats. Een goed moment om tijdens dit mooie evenement het jubileumjaar ‘750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand’ af te sluiten. En aldus geschiedde.

Klokslag 6 uur stonden vele duizenden kerstklokkenlopers bij de Kasteelweide toen de kerkklokken beierden en het vuurwerk de lucht in schoot. De ‘kop’ was er af en de bezoekers gingen op weg. Door de Wetering, over het Looiershof, door de straten naar de Venloene, de kerk St. Jan en het Witte Kasteel.

Op de Kasteelweide werd een speciale 750-wimpelboom geplaatst. Een ‘boom’ van duurzaam metaal met daarin een kleine honderd jubileumwimpels, fraai aangelicht. Een kleurrijke bijdrage aan en symbool van ons jubileumjaar, en de ‘boom’ blijft als blijvende herinnering aan ‘750 jaar’ voor nog vele volgende edities van de Kerstklokkenloop beschikbaar.

In het parcours van de Kerstklokkenloop werd vanaf de binnenplaats van Het Witte Kasteel afscheid genomen van hertog Jan I van Brabant en heer Willem II van Horn. Beiden liepen in 2019 bij de diverse activiteiten van het jubileumjaar met ons mee. Hertog Jan sprak nog een keer met Piet de Turfsteker, zwarte Johannes en de jeugdige Blossom. Heer Willem en echtgenote Vrouwe Agnes van Perwijs drongen aan op vertrek terug naar de late middeleeuwen. Hertog Jan sloot af met ‘Loon op Zand Gegroet’ en wij zwaaiden de drie middeleeuwse adellijke personen uit. De formele afsluiting van ‘750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand vond plaats in de kerk van Loon op Zand. Pastoor Luijckx sprak in een volle kerk welgemeende woorden van dank over zowel ‘750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand’ als de 9e editie van de Kerstklokkenloop 2019 en riep op de in 2019 getoonde saamhorigheid in de gemeenschap te bewaren en verder uit te bouwen.

 

Het 750e jaar zit er op maar hoe houden we dat vast – hoe gaan we ons dat herinneren ? Daarbij gaat het ‘750-herinneringsboek’ helpen, want ‘wie schrijft, die blijft’ èn ‘één beeld zegt méér dan 1000 woorden’. Leg de sfeer vast en benoem enkele basale feiten; geen dik leesboek maar een luchtig fotoherinneringsboek om lekker door heen te bladeren en ‘door de foto’s heen’ het jubileumjaar – het ‘heerlijk jaar’ – nog eens de revue te laten passeren. Dat werd ‘heerlijk jaar’, uitgegeven door de stichting en gepresenteerd op 20 februari 2020. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan onze burgemeester Hanne van Aart, die ook het nawoord bij het boek schreef. Bij de jubileumviering betrokken vrijwilligers, verenigingen, parochie, gilden en organisaties ontvingen een presentexemplaar. De verkoop tegen de symbolische prijs van € 7,50 werd belangeloos verzorgd door de Primeravestigingen in Kaatsheuvel en Loon op Zand en de Bruna boekhandel in Kaatsheuvel. Dat ‘heerlijk jaar’ ook in de komende jaren onze inwoners en ondernemers mag inspireren om de sociale cohesie, de culturele waarden en onze samenleving te versterken. ‘Fier op Loon op Zand’.

 

  1. Media

De communicatie in alle facetten van 750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand is door en vanuit de stichting verzorgd. Daarbij is in woord en daad steun ontvangen van GGAB en Studio 2D en bij de vormgeving ook van Stichting Stuipzand – allen afkomstig uit onze eigen gemeenschap. Via vele on- en offline media en op diverse wijze is informatie verstrekt over de jubileumactiviteiten. De eerste voorbereidingen in de communicatie dateerden van voorjaar 2018, terwijl na de zomer van dat jaar is gestart met de berichtgeving over het op handen zijnde 750-jarig Jubileum via media en de eigen website.

Al snel ontstond de behoefte aan een ‘eigen’ magazine. De Kaatsheuvelse uitgever Balkenende Media was bereid om in het jubileumjaar 2019 drie maal ‘Buitengewoon Loon op Zand’ uit te geven hetgeen leidde tot een mooie coproductie. De eerste editie verscheen op de drempel van het jubileumjaar. Op donderdagmiddag 13 december 2018 werd het eerste exemplaar aangeboden aan burgemeester Hanne van Aart. Deze uitreiking vond plaats in Het Witte Kasteel te Loon op Zand – eeuwenlang de woonstede van de ‘Heren van Loon op Zand’. De tweede editie verscheen in april 2019 en het derde en laatste nummer medio september. Drie edities met artikelen over de  jubileumviering en verenigingen, evenals bijdragen van een flink aantal bedrijven uit gemeente en regio. Buitengewoon Loon op Zand werd gemeentebreed verspreid.

Goede samenwerking was er ook met de media. Een heel jaar lang stelde het huis-aan-huisblad de Duinkoerier ruimte voor een jubileumcolumn beschikbaar. Daarin zijn de vele activiteiten onder de aandacht gebracht en werd nieuws met de lezers gedeeld. Wekelijks prijkte het jubileumlogo op de voorpagina en viermaal is een speciale omslag uitgebracht met items van de jubileumviering en de Bevrijdingsviering 2019. Een hele mooie bijdrage aan de nieuwsvoorziening over ‘750 jaar’ is ook geleverd door Moerassigheden, Rond de Toren en de Maasroute, terwijl het Brabants Dagblad een aantal activiteiten journalistiek versloeg.

Intensief zijn social media benut. Wekelijks werden meerdere berichten via facebook opgesteld en gedeeld door Gerdy Zijlmans en Maria van Dooren. Ook de eigen website van ‘750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand’ was een bron van informatie. Langstraat Media maakte mooie uitzendingen. De reportages zijn in filmvorm beschikbaar op YouTube. Omroep Brabant besteedde tweemaal aandacht aan onze jubileumviering; een reportage over het kinderkasteelfeest en een item in ‘Brabants Buske’ over de Loon op Zand dag van het Regionaal Archief Tilburg.

 

 

  1. Organisatie, een terugblik

Een inwoner heeft een idee. Er wordt gesondeerd en er volgen gesprekken met verenigingen, gilden, organisaties, gemeente en een aantal personen. Er groeit een basis en het burgerinitiatief krijgt in de vele één-op-één-gesprekken contouren. Er komt een conceptprogramma, niet voor een ‘feestje’ maar voor activiteiten breed in onze gemeenschap. Doelen zijn het bevorderen van sociale cohesie en versterking van culturele waarden en onze economie. De bijna jarige gemeente Loon op Zand verzoekt de burgerinitiatiefnemer om de ideeën uit te werken en wijst een contactambtenaar aan.

Het initiatief groeit verder uit en op 7 maart 2018 wordt ten overstaan van DGF notarissen de stichting 750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand opgericht. Oprichters zijn de bestuursleden Bert Branderhorst – voorzitter, Maria Dierckxsens–Oderkerk – secretaris, Peter Essers – penningmeester, Loes Heijs–Schouten – bestuurslid en Ad van Laarhoven – bestuurslid.

Direct formeert het bestuur werkgroepen. Voor regievoering staan Marja van Trier, Lauran Toorians en Bert Branderhorst aan de lat. Communicatie is in handen van Gerdy Zijlmans, Bert Branderhorst en Loes Heijs. De administratie is in handen van Peter Essers en zijn echtgenote Bernadette Essers. Voor specifieke activiteiten kan een beroep worden gedaan op evenementencoördinator Suzan Veldhuizen die assistentie krijgt van Kees Roelofs en Maikel Pollaert. Bestuur en werk- en activiteitengroepen werken via het ‘linking pin’-principe nauw met elkaar samen.

Veel verenigingen, allerlei organisaties, parochie, gemeente en een scala aan vrijwilligers gaan met de werk- en activiteitengroepen en het bestuur samen aan de slag. Samenwerking, commitment, korte lijnen,  ‘hands on’-mentaliteit en ‘afspraak is afspraak’ zijn de ingrediënten. Voorgestelde activiteiten worden uitgewerkt en nieuwe dienen zich aan. Zo worden breed door de samenleving heen in onderlinge en een heel fijne samenwerking een breed palet aan jubileumactiviteiten ontwikkeld en uitgevoerd.

De viering van 750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand werd bijzonder luister bijgezet door hertog Jan I van Brabant en heer Willem II van Horn. Steeds vergezeld door een middeleeuwse groep met jonkvrouwen, kasteelbewoners en soms een nar en een kruidenvrouw. Rollen die werden ingevuld door Frans Oosterwaal, Gerard Kennekens, Marc Slot, Els van Roosmalen, Elke Bienert, Marja van Trier, Conny Kennekens, Hannie Branderhorst en de bestuursleden Maria Dierckxsens, Loes Heijs, Peter Essers, Ad van Laarhoven en Bert Branderhorst.

’t Was een flinke en heel mooie klus. Allemaal heel hartelijk bedankt. We did it. Samen!

 

 

  1. Financiën

Voor de beoogde jubileumviering ‘750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand’ met een zich dynamisch ontwikkelend activiteitenniveau was geen financieel voorbeeld beschikbaar. Hoe pak je zoiets aan? Gesteund door de gemeente ging het stichtingsbestuur aan de slag en stelde in de zomer van 2018 naar beste weten en kunnen ramingen op. Basis hiervoor waren de toenmalig  bekende activiteiten en evenementen die een plaats hadden in de ‘kalender’ van de jubileumviering 750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand. Het projectvoorstel met het financiële kader is met de gemeente besproken en ter kennis van de raad gebracht; de financiële gegevens middels  vertrouwelijke inzage bij de raadsgriffie. Na unanieme besluitneming in de raad is het totaalbedrag van de garantiesubsidie uit het raadsbesluit 20 september 2018 bekend gemaakt.

In het besef dat publieke middelen zijn toevertrouwd is vanuit de stichting en door alle medewerkers en vrijwilligers een strikt budgetbeleid gevoerd. Niet ‘de centen’ maar de doelen waren leidend bij voorbereiding en uitvoering van jubileumactiviteiten. Dat heeft er toe geleid dat bij nagenoeg alle activiteiten en evenementen die plaatsvonden in het kader van ‘750 jaar’ de uitgaven onder de geraamde bedragen bleven. Ook het overall totaal van de uitgaven is onder het totaal van de geraamde kosten gebleven en dat ondanks een forse toename van het aantal activiteiten en evenementen.

Bij de bespreking en vaststelling van de ramingen in de periode juni tot augustus 2018 werd uitgegaan van een twintigtal activiteiten en evenementen. Daarna bleef ons stichtingsbestuur open staan voor nieuwe activiteiten die vanuit onze jubilerende samenleving werden voorgesteld. Eis was wel dat deze zouden passen binnen het doel van de viering, een zekere kwaliteit zouden uitstralen en zouden passen binnen het financiële kader. Steeds stond het ‘wat, waarom, wanneer, hoe en door wie’, mét samenwerking voorop en pas daarna het ‘hoeveel’ en dat met (specifiek én overall) budgetdiscipline.

Naast de financiële bijdragen door de gemeente Loon op Zand heeft de stichting van aanvang af gewerkt aan geldwerving bij bedrijven, fondsen en particulieren. De stichting zag deze inspanningen op het terrein van geldwerving beloond worden tot een bedrag van € 70.500,-. Veelal betroffen het schenkingen a fonds perdu en soms betrof het gerichte bijdragen. Eén ‘gevende’ instelling verzocht om een afsluitende verantwoording; deze is in september 2020 verstrekt.

Naast bijdragen in ‘baar geld’ heeft een aantal ondernemers en organisaties bijdragen in natura geleverd. Bijvoorbeeld door goederen of diensten ter beschikking te stellen of de kosten daarvan te reduceren. Deze bijdragen zijn in het financieel overzicht en de bijlage niet terug te vinden maar hebben op onderdelen wel geleid tot lagere kosten met een totaal van enige tienduizenden euro’s. Door de stichting zijn in het kader van de jubileumviering eigen producten – zoals de wimpels en boeken – uitgebracht. De inkomsten uit deze verkopen bedroegen in totaal ruim € 25.000,-.

Bij een aantal met name door verenigingen zelf in 2019 georganiseerde activiteiten zijn materialen – zoals wimpels en banieren – ter beschikking gesteld; deze “bijdragen” vanuit de stichting hebben geleid tot minder opbrengst bij verkoop eigen producten. Dit geldt ook voor de om niet aan cliënten van de Voedselbank, inwoners van verzorgingshuizen en vrijwilligers van enige maatschappelijke organisaties beschikbaar gestelde boeken en materialen. Mede gezien de ‘beperkingen’ vanwege corona (covid-19) is dit door de stichting passend geacht.

Na controle door een accountant is door de stichting financiële verantwoording afgelegd bij de gemeente Loon op Zand.

Tot slot zij opgemerkt dat bestuursleden van de stichting geen enkele vergoeding voor inzet/werkzaamheden en persoonlijk gemaakte kosten hebben ontvangen.

  1. Samenvatting en afsluiting.

In 2019 vierde de gemeenschap van Kaatsheuvel, Loon op Zand en De Moer dat zij reeds 750 jaar bestuurlijk, sociaal en economisch een eenheid is. Reden voor een jubileumviering met als doel het versterken van sociale samenhang, culturele waarden, welzijn en welvaart in onze gemeente. Dit doel leidde tot een viering breed in de samenleving met een groeiend aantal activiteiten. Die groei werd gevoed door enthousiasme vanuit verenigingen, organisaties, kerk, inwoners, ondernemers en gemeente. Begin augustus van het ‘voorbereidingsjaar’ 2018 bevatte de jubileumkalender 20  activiteiten en evenementen. Na afsluiting van het jubileumjaar stond dit aantal op 33. Daarbij is  aangesloten bij bestaande activiteiten en evenementen, zijn specifieke vieringen ontwikkeld en konden reeds lang gekoesterde wensen mogelijk worden gemaakt en een oude belofte worden ingelost.

De gemeenschap van Kaatsheuvel, Loon op Zand en De Moer heeft op velerlei wijzen haar veelkleurigheid en bereidheid tot inzet getoond. En met succes – het gehele jaar gonsde het van de activiteiten waarbij alle lagen van de bevolking betrokken waren. Jeugd en jongeren, gezinnen, mensen van middelbare leeftijden, ouderen en bewoners van verzorgingshuizen. Met klassikale aandacht, grote en kleine(re) publieksevenementen, met accenten bij activiteiten in verenigingen en samenleving en met wimpels en banieren een feestelijk gekleurde gemeente. Een omvangrijke klus waarbij veel enthousiasme is ervaren. We gingen om met voorziene en onvoorziene elementen en ontmoetten slechts een enkele keer (enige) scepsis. Door samenwerking in onderling vertrouwen en gericht te blijven op de doelen is een rijk geschakeerd jubileumjaar gevierd.

Bij de voorbereiding en uitvoering van de activiteiten is gewerkt vanuit een scherp oog voor doelen, middelen én van kwaliteit. In goede verhouding is fijn samengewerkt met en door medewerkers en vrijwilligers. Steeds in het bewustzijn dat werd ‘gewerkt’ met gemeenschapsgeld, met doelgericht toegekende middelen en tegen gunstiger tarief beschikbaar gestelde producten en diensten. Budgetdiscipline en het genereren van eigen opbrengsten leidden er toe dat meer activiteiten mogelijk waren én dat de (totaal) uitgaven binnen de raming bleven zonder concessies te doen aan het doel en kwaliteit van de jubileumviering.

De viering van 750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand is uitgevoerd vanuit een burgerinitiatief. Een dergelijk initiatief vereist aan twee zijden ‘lef’. Bij de initiatiefnemer(s) en bij de gemeente. Durf je het als initiatiefnemer(s) aan – kunnen we het aan en kunnen we het waar maken? En bij de gemeente: durven we het als gemeente over te laten en hoe acteren we dan?

Als stichting zijn we blij dat we dit initiatief hebben kunnen nemen en succesvol hebben mogen en kunnen (doen) uitwerken en uitvoeren. Raad en gemeente zijn we dankbaar voor het gestelde vertrouwen, de belangstelling die de activiteiten mochten genieten en voor de in de loop van het ‘voorbereidingsjaar’ (2018) ontluikende en meegroeiende samenwerking die met name werd ingegeven door de collegeleden en de contactambtenaren. Essentieel is een zekere “aarding” van initiatieven binnen de (gemeentelijke) organisatie, medewerking waar nuttig en nodig en samenspraak op een gezamenlijk (en gelijk) “level”. Het is gewaardeerd dat deze met het vertrouwen mochten meegroeien.

Vanuit de jubileumviering adviseren wij om de Theaterwandeling – zo mogelijk in combinatie met een jaarlijkse “Loon op Zand-dag” – en een vijfjaarlijkse ontmoeting (lustrum heerlijkheid/gemeente) van alle basisschoolleerlingen te bestendigen. Door het niet benutte deel van de garantiesubsidie hiervoor te reserveren (en t.z.t. aan te wenden) worden ook de uit andere hoofde gegenereerde middelen bestemd voor het doel waarvoor die ter beschikking zijn gesteld.

Ten slotte bepleiten we samenwerking met en inzet van inwoners bij beleid en uitvoering binnen onze gemeente. Voor een relatief kleine gemeente als Loon op Zand is samenwerking met inwoners – met algemene en specifieke kennis en vaardigheden op zeer diverse terreinen – binnen de gemeenschap van grote betekenis; niet alleen hun inbreng maar ook het draagvlak dat zij mee creëren is van grote waarde. Koester het “burgerinitiatief”, schep ruimte en geef vertrouwen !

Wij verwachten de werkzaamheden van onze stichting opgericht met het oog op de viering ‘750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand’, in het vierde kwartaal van 2020 af te ronden. Het bestuur koerst op opheffing van de stichting uiterlijk per ultimo 2020.

 

Bestuur Stichting 750 jaar Heerlijkheid/Gemeente Loon op Zand.

Bert Branderhorst, Loon op Zand – voorzitter

Maria Dierckxsens-Oderkerk, Kaatsheuvel – secretaris

Peter Essers, Loon op Zand – penningmeester

Loes Heijs-Schouten, Kaatsheuvel, – bestuurslid

Ad van Laarhoven, De Moer – bestuurslid.

 

Bijlage:

  • Activiteiten overzicht viering jubileum 750 jaar heerlijkheid/gemeente Loon op Zand.